අද පෝස්ට් එක ලියනකොට බ්ලොග් එකේ පිටුවත් ටිකක් වෙනස් කරා. මොකද මමත් රාජකීය විද්‍යාලයේ සාහිත්‍ය සංගමය විසින් පවත්වන සිංහල බ්ලොග්කරණ තරඟාවලියට අයැදුම් කරා. ඒකේ විවිධාකාර කොන්දේසි තිබුණා. කණගාටුවෙන් වුණත් කියන්න තියෙන්නේ ඒවා ගැන නං මගේ අවධානයක් නැහැ. කොහොම වුනත් ඉස්කොලේ යන කොල්ලොන්ගේ උත්සාහයට මෙන්න මගේ සුභ පැතුම්.

මේච්චර කල් මම තබපු සටහන් වල යම් ආකාරයක සෘණාත්මක බවක් තිබුණා කියලා කෙනෙක් කිව්වොත් මම ඒක පිළිගන්නවා. මම තබපු ආරම්භක සටහනේ වගේම, තියලා තියෙන නමේ පවා මේ ලක්ෂන තියෙනවා. ඒකට විවිධාකාර හේතු තියෙනවා. ඒකට ප්‍රධානතම හේතුව වුණේ කොළඹ‍ කේනද්‍ර වූණු ජීවිතෙන් ඉවත් වීමයි. “කලම්බෝ කලම්බෝ” වේදිකා නාට්‍යයෙත් කියනවනේ ” ලංකාවේ කුඩාම දිස්ත්‍රික්කය කොළඹ වුණාට, ලංකාව තියෙන්නේ කොළඹ ඇතුලෙ” කියලා.

ඉතිං කොහොමහරි බැංකුවට හිරවුණු ජීවිතෙන් එළියට එන්න මම අළුත් උපක්‍රම කිහිපයක් පාවිච්චි කරා. මේ ‍බ්ලොග් ලිවිල්ලත් එහෙම එකක්. මගේ හැඳින්වීම ඇතුලෙම තියෙනවා මට දිවා කාල‍ය තුලදි අන්තර්ජාලයේ සැරිසැරීමක් නැහැයි කියලා. මගේ බ්ලොග් එක පවත්වාගැනීමේදී ඒක මට ලොකු පාඩුවක් මොකද, මම මතුකරන ප්‍රශ්ණ වලින් සංවාදයක් ඇතිවීම වැළැක්වෙනවා, ඒ මොහොතේ මම අන්තර්ජාලයේ සැරිසරන්නේ නැති නිසා.

මම මේ බ්ලොග් එක ලියන්නේ රැකියාව කේන්ද්‍ර කරගෙන නිසා, මේ රැකියාව ආරම්භ කළායින් පස්සේ මට සාධනීය ලෙස එහෙමත් නැත්තං ධනාත්මකව බලපාපු දෙයක් ගැනයි දැන් කියන්න යන්නේ.

රැකියාව නිසා ඇතිවුණ ධනාත්මක දෙයක් කියලා කිව්වට මේ දේ සිද්ධ වෙන්නේ රැකියාව පටන් ගන්න ඉස්සෙල්ලා. ඒ කියන්නේ මේ වැදගත් කාලය උදා වෙන්නේ ජොබ් එකට බස් එකේ නැංගහමයි. බස් එකේ යනකොට කොච්චර වැදගත් දේ කරන්න පුළුවන්ද කියන එකට ලංකාවේ තරං වෙන උදාහරණ කොහේවත් නැහැ. ඒකට එක උදාහරණයක් තමයි “කාන්තාවන්ට පමණයි” බස්සේවාවකුත් දැන් ආරම්භ වෙලා තියෙන්නේ.

කොහොම වුනත් මට බ්ලොග් එකක ලියන්න පුළුවන් වැදගත් වැඩේ තමයි “පොත් කියවීම”.

මුල්ම කාලයේදී මම කියෙව්වේ පත්තර. ඒ කියන්නේ සති අන්තයේ පත්තරයක් අරගත්තම ඒක සතිය පුරාම කියවන්න පුළුවන්. ඒත් ලංකාවේ සමාජ දේශපාලන ක්‍රියාකාරීත්වයේ අප්‍රසන්නතාවයත්, ඒකාකාරී භාවයත් හින්දා මට හිතුණා පත්තර කියවන එක නවත්තලා පොත් කියෙව්වොත් හොඳයි කියලා. ඒ අනුව සුනේත්‍රා රාජකරුණානායකගේ “සුබෝධාලංකාරය” ‍පොතින් බස් එකේ පොත් කියවීම ආරම්භ කළා. පහුගිය මාස කිහිය ඇතුළේ මම පොත් ගණනාවක්ම කියවලා තියෙනවා.

රැකියාවේ ස්වභාවයත් එක්ක සම්පූර්ණයෙන්ම මඟහැරිලා යන්න තිබුණු දෙයක් වුණු පොත් කියවන්න මට චාන්ස් එකක් ආවේ උදේට බස් එකේ යන‍කොටයි. වෙලාවකට හිතෙනවා හැමදාම රැකියාවට යනකොට හැමදාම පොත් කියවන්න චාන්ස් එකක් හම්බවෙන හින්දා වෙනදට වඩා ඒ වෙනුවෙන් කාලයක් ලැබුනා කියලත්.

මම බස් එකට නඟින්නේ බස් එක ආරම්භ වෙන හරියෙන්මයි. ඒක හින්දා ගොඩාක් වෙලාවට බස්එකේ අයිනක් හම්බ වෙනවා. මුල් හරියේ බස් එක කොටන හින්දා පොතට සෙට් වෙන්නත් වෙලාවක් එනවා. හැබැයි අත්දැකීමෙන් දන්න දේ තමයි බස් එකේ යනකොට කියවන්න පුළුවන් වෙන්නේ “නවකතා” වගේ ඒවා විතරයි. මොකක්හරි ශාස්ත්‍රීය ‍දේවල් නං කියවන්න බෑ. මොකද ලංකාවේ කොන්දොස්තර උපාසකලයි, බස් වල ලෝඩ් කරන මිනිස්සු ප්‍රමාණයයි, ඒ අයගේ පුරුදුයි ගැන අමුතුවෙන් කියන්න ඕන නැහැනේ.

පොරත්වය පෙන්නන්න නෙවෙයි.ඒත් මම බස්එකේදිම කියවලි ඉවරකරපු පොත් ටිකක් තමයි මේ.

1.       සුබෝධාලංකාරය – සුනේත්‍රා රාජකරුණානායක

2.       මුවා මැරූ සලමං – නිශ්ශංක විජේමාන්න

3.       වීදුරු කුඩු කැවුණු කලෙක – පියල් කාරියවසම්

4.        පොදු පුරුෂයා – සුනේත්‍රා රාජකරුණානායක

5.       මළවුංගේ අවුරුදුදා – එදිරිවීර සරත්චන්ද්‍ර

6.       ඊවා ලූනා කී කතන්දර –
නිරූපා රුද්‍රගු

7.       කරුමක්කාර කතාවක්  – ගබිරියෙල් ගාර්ෂියා මාර්කේස් (පරිවර්තනය ගාමිණී වියන්ගොඩ)

8.        නැදි‍මාලේ මිනිහෙක් ගේ නේත්‍රා කෙටිකතා එකතුව

මේවට අමතරව කෑලි කෑලි කියවපු පොතුත් තියෙනවා. කොහෙම වුනත් පොතක් කියවීම ඇතුලේ අපි පුරුදුවෙලා ඉන්න ඒකාකාරී ජීවිතෙන් පිටත‍ ලෝකයක් හැදෙනවා. ඒවගේම පිටස්තර සංවාදයකුත් විවෘත වෙනවා. ඒක මානසික විඩාව අඩුකරගන්න ගොඩාක් උපකාරී‍ වෙනවා කියලත් දැනෙනවා. ඒක හින්දා ඔබටත් පුළුවන්නම් අත්හදා බලන්න. බස් එකේ යන කොට වෙන වැදගත් වැඩ වලට අතගහන්න තියෙනවනම් ඉතිං වෙන බාධා මොකටද? නේද?

අපිට පොඩි කාලේ උගන්වන පරමාදර්ශයන් බොහෝමයක් ප්‍රායෝගිකව විහිළු සහගත වෙනවා කියන එක සත්‍යයක්. ඒකට පොඩි උදාහරණයක් විදිහට ගත්තෝත් “සමඟිය බලය වේ” කියල පොඩි කාලේ කටපාඩම් ‍කෙරෙව්වට මොකද වැඩිහිටියෝ වුණහම ඒක කොච්චර දුරට ප්‍රායෝගිකව පාවිච්චි කරනවාද කියන එක ගැටළුවක්. අනික් අතට අපි ජීවත් වෙන සමාජ‍ය සමඟියෙන් පෙනී සිටීම කොතෙක් පිළිගන්නවද කියලත් බලන්න ඕන.

මම මෙහෙම ආරම්භයක් ගත්තේ ඕනෑම වෘත්තියකදි මතුවන පොදු ප්‍රශ්ණයක් ගැන මගේ අත්දැකීමක් විස්තර කරන්න.

කිසියම් වෘත්තියක නිරත‍ වෙනකොට අපිට සිද්ධ වෙනවා නිශ්චිත වූ නීති රීති පද්ධතියකට, ‍කොන්දේසි, එකඟතාවන්, සම්ප්‍රදායන් වලට එකඟ‍ වෙන්න. මේවා බොහෝමයක් දේවලට අපි ලිඛිතව එකඟත්වයක් පළකරනවා. එතනදි අපේ රැකියාව, වැටුප, උසස් වීම් ලබාගත හැකි ආකාරය, වෘත්තීය අයිතීන් හා වගකීම් වගේ දේවල් අයත් වෙනවා. මේවාට ගිවිසුම් වලට එළඹෙන්නේ සේව්‍යා සහ සේවකයා අතරයි. සමුහකට රැකියා ලබදෙන පාර්ශවය සේව්‍යා (හිමිකරුවා) කොහොමටත් බලවත් පුද්ගලයෙක්. බොහෝ දුරට ප්‍රාග්ධන හිමිකාරත්වය තියෙන්නේ ඔහු අතේ. ඒත් මානව ගණුදෙණුවල ශිෂ්ඨත්වය වඩාත් ගොඩනැංවෙන විට, සේවකයින් සාමූහිකව පෙනීසිටීමට පටන්ගැනීමත් එක්ක සේව්‍යා සමඟ ගණුදෙණු කිරීමේදී සේවක පිරිස විසින් විධිමත් සංවිධානයක් ගොඩ නඟාගැනීමට සමත් වුණා. ඒ තමයි වෘත්තීය සමිති කියන්නේ.

අපේ බැංකු ක්ෂේත්‍රයත් බොහෝම ශක්තිමත් යැයි කියන වෘත්තීය සමිති ඉන්නවා කියල කියනවා. (මේවගේ සත්‍ය තත්ත්වය මම ඉදිරියෙදි කියන්නම්) ඒත් මේක එහෙම දෙයක් ගැන නෙවෙයි. වෘත්තිය ගැටළු වලට අපේ පිරිස් මුහුණදෙණ ආකාරය ගැන කියන්නයි.

මේ ළඟදි දවසක අපේ කාර්යාලයේ රැකියාව කරන ස්ථානය සම්බන්ධයෙන් (දෙපාර්තමෙන්තුව පිළිබඳව) ගැටළුවක් මතුවුණා. එතනදි ජේෂ්ඨත්වය පසෙකලා පුද්ගලික සම්බන්ධකමක් මත අදාළ සේවා මාරුව ලබාදී තිබුණා. මෙතනදි සිද්ධවුනු අසාධාරණය සෘජුව බලපෑවේ කිහිපදෙනෙකුට වුණත් ඒක ජේෂ්ඨත්වයට නිගරු කිරීමක් එතන තිබුණු නිසා සෘජුව බල නොපෑ පිරිසත් එකතුව කිසියම් හඬක් නැඟුවානම් එතනදි කිසියම් සාධාරණයක් ලබාගැනීමේ හැකියාවක් තිබුණා.
සමාජයේ සාපෙක්ෂව උගත් යැයි කිව හැකි පිරිසක් මේ වගේ වෙලාවක වැඩ කරපු හැටි හරිම හාස්‍යජනකයි.

මුලින්ම වුණේ සෘජුව පීඩාවට පත්වුනු අය කෝපයෙන් කෑගැසීමයි. ඒක සිද්ධ වුණේ ප්‍රසිද්ධියේ නං නෙවෙයි. දන්න කට්ටියත් එක්ක කතා බහ කරන අතරතුරයි. මේ කාර‍ණයෙන් සෘජුව පීඩා නොවිඳි අය තමන්ට සිද්ධ නොවුණු දෙයක් හැටියට සළකලා අනුකම්පාවෙන් ඔළුව වන වනා හිටියා. යම් සංවිධානාත්මක මැදිහත් වීමකට යෝජනා කළහම මට ලැබු‍ණු පිළිතුර සමස්ත සමාජයේම පරිහානියේ විශාල පැතිකඩක් නිරූපනය වෙනවා කියලා මං හිතනවා. ඒක සාරාංශ කරල ගත්තොත් මෙහෙමයි.

“අපිට බැහැ ලොක්කා තරහා කරගන්න. එහෙම වුණොත් අපේ ඉස්සරහ ප්‍රමෝෂන් වලට ප්‍රශ්ණයක් වෙනවා. මේ වගේ අසාධාරණ වලට ඉස්සරහට යනකොට අන්තිමට අපි විතරයි ඉතිරි වෙන්නේ. කොච්චර කොහොම වුනත් ජොබ් දාලා යන්න බෑනේ. ජීවිතේ කොච්චර දේවල් තියෙනවද අපිට තව. ඔන්න ඔහෙ වෙන දෙයක් වෙද්දෙන් කියලා මේවා ඉවසගෙන ඉන්න එක ‍තමයි හොඳම දේ. අපිට බෑ මේවා වෙනස් කරන්න.”

හිට්ලර්ගේ පාලනය කාලේ මර්ධනය අනෙකා වෙත එල්ල වෙද්දි නිහඬව ඉඳලා අන්තිමට තමන්ව ගොදුරු වෙන‍කොට කවුරුවත් හිටපු නැති දෙයක් ගැන විස්තරයක් බූන්දි සයිට් එකේ තිබුණා මම දැක්කා. ඒ වගේ තවත් කෙනෙකුගේ ප්‍රශ්ණයක් වෙනුවෙන් අපි පෙනී ඉන්නේ නැතිනම් අන්තිමට තමන්ට විනාශය එද්දි කවුරුවත් ‍ඉතුරු වෙන්නේ නෑ.
මේ සිදුවීම කුඩා එකක් වුණත්, තමන්ගේ පුද්ගල අභිමතාර්ථ ගැන විතරක් හිතලා අසාධාරණයන් වෙනුවෙන් සාමූහිකව පෙනී නොසිටීමේ ආදීනව අපි රටක් විදිහට අත් දකිනවා. (සමහරුන්ට මේ වගේ දේවල් මුල ඉඳලා කියලා දෙන්න වෙනවා) රටේ සිවිල් සමාජයක් ගොඩනැංවීම සඳහා කොච්චර ඩොලර් ප්‍ර මාණයක් වැයකරලා ඇද්ද.
ඇත්තටම “සමඟිය බලය වේ” කියලා පොඩිකාලේ කියලා දෙන්නේ සෙල්ලමටද???

සති දෙකකට විතර පස්සේ බ්ලොග් එකක් ලියන්න ඉඩක් හම්බවුණා.

කොච්චර කාර්යබහුල දවසක් වුනත්, අද කාර්යාලයේදී වුණු වැඩක් හින්දා බ්ලොග් ලිපියක් ලියන්නම ඕන කියලා හිතුණා. මේ වගේ කරුණක් ගැන කතා කරන්න වෙලාවක් නැති හින්දා බ්ලොග් පිරිස එක්කවත් බෙදාගන්න ඕන කියලා හිතුනා.

අද උදේ කස්ටමර් කෙනෙක් ආවා චෙක්පතක් මාරු කරගන්න. ඒක තර්ඩ් පාටි චෙක් එකක්. ඒ කියන්නේ ගිණුමේ අයිතිය තියෙන්නේ වෙන කෙනෙක්ට. ජංගම ගිණුමක් අයිති කෙනෙක් හෝ ආයතනයක් වෙනත් පාර්ශවයකට දුන්නු චෙක් එකක්. (මෙතනදි පළමු පාර්ශවය අයිතිකාරයා, දෙවැනි පාර්ශවය බැංකුව , තුන්වැනි පාර්ශවය චෙක්පත දරණ බාහිර පාර්ශවය)

ඉතිං ඒ චෙක්පතේ තිබුණු තාක්ෂණික දෝෂයක් නිසා මට ඒකට කෙළින්ම මුදල් ලබාදීමේ හැකියාවක් තිබුනේ නැහැ. ඒක නිසා මම අපේ නිලධාරියෙක්ගේ සහාය පැතුවා. ඒත් ඔවුන් විසින් ඒ සම්බන්ධයෙන් සෘජු අදහසක් ප්‍රකාශ නොකළ නිසා ගණුදෙණුකරුවා ඉදිරිපිටදි මාව ගොඩාක් අපහසුතාවයට පත්වුණා. අවසානයේ ජේෂ්ඨ නිලධාරිනියක් විසින් වගකීම දරණ බවට ලිඛිත සහතියකත් සමඟ මම අදාළ ගණුදෙණුකරුවාට අදාළ ගෙවීම සිද්ධ කළා.

මේ සියළු ක්‍රියාකාරකම් දිහා හොඳින් ඇහැ ගහගෙන හිටපු ගණුදෙණුකාර මහත්මයා, තමන්ගේ මුදලුත් අරං පිටව යන ගමං මට මෙහෙම කිව්වා.

“ඔයාලා හදන්නේ සල්ලි නොදෙන්න හේතුවක් හොයාගන්න….එහෙම නැතුව වැඩේ කොහොමහරි කරගන්න ක්‍රමයක් නෙවෙයි”

මේ කියමන අපිව ක්ෂණයෙන් තරහගන්වන සුළු එකක් වුණත්, තරඟකාරී වෙළඳපොළක බැංකුවක් පවත්වාගෙන යන පරිසරයක වැඩකරන අපිට මාර්ගෝපදේෂකයක් ලෙස ගන්න පුළුවන් වැදගත් කියමනක්. විශේෂයෙන් ලංකාව වගේ පසුගාමී ධනවාදී ලක්ෂණ පවතින රටක් හැටියට.

මුලින්ම මම කියන්නම් මේ ගණුදෙණුකාරයට මෙහෙම කියන්න හේතුවුණු කාරණා මොනවද කියලා.

අපි දන්නවා හැම රජයේ ආයතනයකටම ගියොත් මේ වගේ හැඟීමක් අපිට ඇති වෙනවා. ඒකට විවිධාකාරයේ හේතු තියෙනවා. ඒත් තරුණ පිරිසක් සේවය කරන අතරතුරත්, වඩාත් උපරිම දායකත්වයක් දීමට උත්සාහ කරනකොට ඊට හරස්වන හේතු අපේ වැඩ පරිසරයට ඇතුලෙන් මම පෙන්වා දෙන්නම්.

අපේ පැරණි සේවකයින් තුළ තියෙන ආකල්පයක් තමයි බැංකුවේ රැකියාව කියන්නේ බොහෝම වගකිවයුතු දෙයක්ය කියන එක. ඒ කියන්නේ පොදු ජනතාවගේ මුදල් හැසිරවීමක් තමයි එතනදි කරන්නේ. බැංකු වෙළඳපොලක් බිහි වෙලා නොතිබුණු කාලයේදි සේවයට බැඳිලා ඔවුන් විසින් බැංකු ක්ෂේත්‍රය නඟා සිටුවන්න ලොකු මෙහෙවරක් කරලා තියෙනවා.

රජයේ බැංකු සේවකයින් බොහෝමයක් වෙළඳපොළ ක්‍රමය පිළිබඳව නිසි අවබෝධයක් නොමැති නිසා, ඔවුන් විසින් තවමත් උත්සාහ කරන්නේ මුදල් හැසිරවීමේ කටයුතු සියයට සීයයක්ම නිවරැදිව කරන්නයි. ප්‍රතිපත්ති හදන කළමාණාකරණයේ ඉන්න බහුතරයක් හිතන්නෙත් මෙහෙමයි. ඒක නිසා රජයේ බැංකු ප්‍රතිපත්තිමය වශයෙන් හරිම නිලධාරිවාදී බවක් පෙන්වනවා. ඒක නිසා ගණුදෙණුකරුවෙක්ගේ අත්සනක්, චෙක්පතක සුළු දෝෂයක් වුනත් ඔවුන් බොහෝම තදින් සළකනවා.

අනෙක් කාරණය ගොඩාක් අත්දැකීම් ඇති පිරිස් දන්නවා ප්‍රශ්ණ වෙන තැන්. ඒක හින්දා ඔවුන් ගොඩාක් ඩිෆෙන්සිව්. ඒ කියන්නේ කිසියම් ආකාරයකට වංචාවක් හෝ හොරකමක් සිද්ධ වුණොත් කෙළින්ම ඒ ගණුදෙණුවට සම්බන්ධ වුණු අය තමයි ඒකට වගකියන්න ඕන. ඒ හින්දා එහෙම හොරකමක් විය හැකි ශක්‍යතාවයක් තියෙන තැන් මඟඅරින්න සමහර වෙලාවට උත්සාහ කරනවා. එතනදි ගණුදෙණුකාරයා තෘප්තිමත් කිරීමයි, නීතියයි අතර අතරමං වෙන හින්දා බොහෝ අය මෙවැනි අවස්ථා මඟහරින්න උත්සාහ කිරීම නිසා අළුත් අපි අතරමං වෙනවා.

කොහොමවුනත් බැංකුවක් විදිහට පුද්ගලික අංශයත් එක්ක තරඟ කරන්න නම් අල්පයක් වන අවදානම් ආයතනය විසින් දැරිය යුතුයි. එතකොට ගණුදෙණුකාරයා වෙත වඩාත් හොඳින් තමන්ගේ සේවය සපයන්නට සේවකයින්ට හැකියාව ලැබෙනවා. එහෙම අවබෝධයකින් යුතුව කළමණාකාරීත්වය හැසිරෙනවා නම් නිලධාරීවාදයේ බලපෑමත් ගොඩාක් දුරට අඩුකරගන්න පුළුවන් වෙයි කියලයි මගේ හැඟීම.

අද මම කියන්න යන්නෙත් කාන්තාවන් සම්බන්ධ සිදුවීමක්. ඔෆීස් එකේ වැඩි ප්‍රතිශතයක් කාන්තාවෝ ඉන්න එකේ මගේ මාතෘකාවල වැඩි ප්‍රතිශතයක් කාන්තාවන්ට වෙන්වීම පුදුමයක් නෙවෙයිනේ. අනික ඉතිං මම පිරිමියෙක් වුණු එකේ කාන්තාවන් ගැන වැඩියෙන් කතා කිරීම ස්වභාවිකයිනේ…:D

රාජකාරී අතරතුර අපිට නිදහසේ කතා බහ කරන්න තියෙන කාලය බොහෝම අල්පයි. විශේෂයෙන් අපේ ඩිපාර්ට්මන්ට් එකෙන් පිටත අයත් එක්ක නම් කතා කරන්න හම්බවෙන්නෙම නැහැ. එහෙම වුනත් ලද අවස්ථාවන් වල කතාබහ කරන දේවල් වලින් තමයි අපි අපි ගොඩාක් අනෝන්‍ය අවබෝධය ගොඩනඟාගන්නේ.

බොහෝම හුරුබුහුටි ලෙස තමන්ගේ වැඩකටයුතු, රාජකාරී අකුරටම ඉටුකරන අපේ ඉහළපෙළේ නිලධාරිනියක් එක්ක කතා කරන්න හම්බුවුනේ අහඹු ලෙස කෑම කාමරයෙදියි. ඒකට හේතුව එදා මට උදේට කෑම කන්න අමතක වුණු හින්දා දිවා ආහාරය ඉක්මනට ගැනීමට අවශ්‍ය වුණු නිසයි.

“අද මොකද …… ඉක්මනින්ම” නිලධාරිනිය ඇහුවා.  මමත් නොපැකිළිව හේතුව කිව්වා.

“ආ ආ එහෙමද? මට නං දවල් දොළහ වෙද්දි බඩගිනි වෙනවා. මොකද මම උදේට ඉක්මනටම කෑම කනවනෙ” නිළධාරිනිය කිව්වා.

මං අහපු ප්‍රශ්නත් එක්ක ඇයගේ දිනයේ වැඩකටයුතු ගැන මෙහෙම කිව්වා.

“මං උදේ 3.30, 4 වගේ වෙද්දි නැගිටිනවා. මොකද බබාව ඉස්කොලේ යවන්න ඉස්සෙල්ලා කෑම හදන්න ඕන හින්දා.  උදේ 6 ට එයාව යවන්න ඕන. හස්බන්ඩ්ටත් කෑම හදලා දෙන්න ඕන, ඉතිං එයාට ඉක්මණට ඔෆිස් යන්නත් තියෙන හින්දා මාව උදේම ගෙනත් ඇරලනවා. ඉතිං හැමදාම හත හමාර වෙද්දි ඔෆිස් එනවා. මෙහෙ ඇවිත් කෑම කන්න බැරි හින්දා උදේ හතට විතර ගෙදරින් එද්දිම මොනාහරි ටිකක් බඩට දාගන්නවා”

මා හැකිතාක් උදෑසනින් බැංකුවට ගියත් මට පෙර එහි පැමින සිනාමුසු මුවින් සැවොම පිළිගන්නා මේ නිලධාරිනියගේ දවසේ ඇරඹුම ගැන මට කිව්වා.

“මමම ‍ගෙදර වැඩ කරන්න ඕනනේ, ඒක හින්දා හරි මහන්සියි”

“ඉතිං මිස් දැං ගෙදර ගිහිං ආයෙත් උයන්න ඕනද?”

“නැතුව??? දැං මං ගිහිල්ලා උයලා, ගෙවල් අස්කරන්න ඕන, ඉතිං නිදාගන්න කොට රෑ 11වත් වෙනවා”

නැවත වරක් උදැසන 3.30 ට 4ට නැඟිටීමට අවශ්‍යවන බවට නැවත වරක් කීමට අවශ්‍ය වුනේ නැහැ. දවසට පැය හතරක්, පහක් විතරක් නිදාගෙන, දිවා කාලයේදී මානසික පීඩනය ඉහළින් තියෙන රැකියාවක් කරන්න සිද්ධ වීම මට නං හිතාගන්න බැරිවුණා.  ඒත් මේක ගැන මම අපේ අම්මා එක්ක කතා කරනකොට, අපි ඉස්කොලේ යන කාලේ අම්මගේ දින චර්යාවත් මෙහෙමයි කියලා කිව්වා.

මං හිතන්නේ ලංකාවේ කාන්තාවන්ගෙන් වැඩි ප්‍රතිශතයකගේ දින චර්යාව ‍මීට සමාන වූවක්. පිරිමින් කොතරම් රාජකා‍රියේ නිරත වුනත් නිවස සම්බන්ධයෙන් නිදහස්භාවයක් දරනවා. සාම්ප්‍රදායික සමාජයේ කාන්තාවගේ භූමිකාව ඉක්මවා ගොස්, මේ වන විට කාන්තාව රැකියාව සිදුකිරීම අනිවාර්ය තත්ත්වයක් බවට පත්වී ගෙන එන කොට පවුලක කාන්තාව විසින් දරන ලද භූමිකාවේ වෙනසක් සිදුකිරීම අනිවාර්ය වූවක්.

කාන්තා ගැටළු ගැන මේ තියෙන්නේ භූමියේ උදාහරණ. මේවට ආමන්ත්‍රණය කිරීමට නම් ඒ පිළිබඳව  වන ආකල්පමය වෙනසක් අත්‍යවශ්‍යයි. එක් පසෙකින් ක්ෂණික ආහාර වෙත පුරුදු වීමත්, සාම්ප්‍රදායික පිරිමියා විසින් මඟහරින ලද ගෘහ කටයුතු සඳහා සහයෝගය ලබාදීමත් අත්‍යවශ්‍ය වූවක්.

ලංකාව ඇතුලේ තීරණාත්මක ස්ථානයක් කාන්තාව විසින් අත්පත්කරගනිමින් ඉන්නවා කියන එක අමුතුවෙන් කියන්න ඕන නැහැනේ. අනාගත ලංකාවේ මොළ රැඳුණු විශ්ව විද්‍යාල වල, ගුරු වෘත්තිය, පරිපාලන ක්ෂේත්‍රය, වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රය වගේ ක්ෂේත්‍ර ගණනාවක් ඇතුලේ කාන්තා ආධිපත්‍යය දැඩි ලෙස ව්‍යාප්ත වෙමින් පවතිනවා. මේ අතර ප්‍රමුඛ ස්ථානයක් බැංකු ක්ෂේත්‍රයටත් හිමිවෙනවා. පුද්ගලික බැංකු විසින් කාන්තාවන් බැහැර කරමින් තමන්ගේ සේවක පිරිස නිර්මාණය කරගන්න හදනකොට, රජයේ බැංකු විසින් ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය නොසළකා හරිමින් සේවක‍යෝ බඳවා ගනිමින් ඉන්නවා.

ලිංගිකත්වය නොසළකා, දක්ෂතාවයට තැනදීම නිසා අළුතින් රජයේ බැංකු වලට බඳවා ගනිපු 75% ක් විතරම කාන්තාවෝ. කාන්තා  ප්‍රතිශතය කොච්චරද කියනවා නම් මං සේවය කරන ශාඛාවේ ඉන්නේ තරුණ පිරිමින් 2ක් ‍විතරයි. ඒකට හරියන්න කාන්තාවෝ 10ක් විතර ඉන්නවා. ජීව විද්‍යාත්මක ගත්තත් මේ අනුපාතය නම් දරාගන්න අමාරුයි.

තත්ත්වය මෙහෙම වුනත් කාන්තාවෝ වෙනුවෙන් රැකියා කරන ස්ථාන වල තව දුරටත් නොපනත්කම්, ලිංගිකත්වය මත වෙන්කොට සැළකීම් (Sexual Discrimination ) තව දුරටත් දරුණුවට පවතිනවා. මේවා ගැන ඉදිරි ලිපි වලදි ලියන්නත් බලාපොරොත්තු වෙනවා.

කාන්තාවෝ ගැන තියෙන අදහසක් මුලින්ම ලිව්වොත් හොඳයි කියලා හි‍තනවා. මේක ගණුදෙනුකාරයෙක්ගේ අදහසක්.

රජයේ බැංකු ගොඩක්ම සාමාන්‍ය ජනතාව එක්ක වැඩකරන හින්දා පුද්ගලික බැංකුවලට වඩා තදබදය වැඩියි. මේවා ගැනත් ඉස්සරහට කතාකරනවා. කොහොමහරි එක දවසක් තමන්ගේ දුවත් එක්ක බැංකුවට ආපු ගණුදෙනුකාරයෙක්ට ටිකක් විතර තරහ ගිහිං හිටියේ. මොකද එයාට තමන් ආපු කාර්යය කරගන්න ටිකක් වෙලා ගිහිං. හේතුව එයාගේ අනන්‍යතාව ඔප්පුකරගන්න බැරිවීමයි.  අවසානයේදි පුද්ගලික සම්බන්ධකමක් උඩ අනන්‍යතා ගැටළුව විසඳගෙන මෙයා තමන්ගේ මුදල ලබාගන්න ආවේ මගේ ළඟට. ඒ ඇවිත් දිගින් දිගටම අපේ බැංකුව විතරයක් නෙවෙයි, සමස්ත රාජ්‍ය බැංකු පද්ධතියටම බනිනවා. අකාර්යකෂම සේවය ගැන. පුද්ගලික බැංකුවල හොඳ කියනවා. ඇත්තටම එයා කියපු දේවල් වල ඇත්තක් තිබුණ වුනත් ඒවා ඇතුලේ අතිශෝක්තියක් ගැබ් වෙලා තිබුණා.

මේ පුද්ගලයා ඇවිත් හිටියේ තමන්ගේ දියණියත් එක්ක. ඇය තරුණ වයසේ පසුවුණු කෙනෙක්. එහෙම වෙලාවක කොල්ලොක් වුණු මගේ හැසිරීම ගැන අමුතුවෙන් කියන්න ඕන නැහැනේ . මමත් ඉක්මන් කරලා ඔවුන්ගේ අවශ්‍යතාව ඉටුකරලා දුන්නා. ඒ පාර මේ මනුස්සයා ගෑණුන්ට බනින්න ගත්තා.

” මේ පණනැති කෙල්ලෝ රජයේ බැංකු වලට දාන හින්දා තමයි මේ කිසි වැඩක් කෙරෙන් නැත්තේ………….දැන් බලන්නකෝ …..වගේ ප්‍රයිවට් බෑන්ක්ස් කෙල්ලන්ව ගන්නේ හරිම අඩුවෙන්. ඉතිං ඒගොල්ල කොච්චර කොලිටි සර්විස් එකක් ති‍යාගෙන යනවද??? “

මාත් සමඟ කාර්යයයේ නියුතු අනෙක් සියළුම පිරිස කාන්තා පාර්ශවයේ. කාන්තාවෝ වුණත් යම් යම් සීමාකම් ඇතුලේ ඔවුන්ගේ වැඩවල තියෙන කාර්යක්ෂම බව මම දැනගෙන හිටියා. මේ මනුස්සයා තමන් ළඟ හිටි තමන්ගේ දියණියත් අයිති ලිංගිකයින්ව පහතට දාලා කතාකරපු දේට කිසිම පදනමක් නැතිබව මම ස්ථිරවම කියන්න පුළුවන්.

වෙලාවේ හැටියට මට මේ පුද්ගලයා එක්ක තර්ක කිරීමකට හෝ කරුණු පහදාදීමට හැකි තත්ත්වයක් තිබුණේ නැහැ. මොකද එහෙම වුනානම් පොලිමේ හිටපු කාන්තාවොම ඇවිත් මට පළුයන්න බනියි.

මම මුලදි කියලා තියෙනවා වගේ කාන්තා‍වන් සීග්‍ර දියුණුවක් මේ වන විට අත්කරගනිමින් ඉන්නවා. ඒත් පුරුෂයින් විසින් ගොඩනඟපු ලෝකේක තියෙන සංකල්ප විසින් සංස්කෘතිකවත්, සාමාජයීය‍ ලෙසත් ඔවුන්ව පහළට ඇද දැමීමක් දිගින් දිගටම සිද්ධ වෙනවා. මෙහෙම දේවල් සාම්ප්‍රදායික අදහස් තියෙන රජයේ බැංකු ක්ෂේත්‍රය තුළ බහුලව  තියෙනවා.

පවතින ආර්ථික ක්‍රමයත්, නිදහස්වාදය දැඩිව ව්‍යාප්ත වීමත් එක්ක කාන්තාවන් විසින් තමන්ගේ වැටකඩුළු කඩා බිඳදමමින් ඉදිරියට එනවා. ඒ අතරතුර සමාජයේ සංකල්ප වශයෙන් වෙනස් විය යුතු ‍දෑ බොහෝමයක් තියෙනවා. කාන්තාවන් බැංකු ක්ෂේත්‍රයේ නිරතවීම අහිතකරයි කියන එකත් ඇත්තටම කල්පැනපු සංකල්යක්. මේ ගැන විවෘත අදහස් දක්වන්න පුළුවන්.

බැංකුවේ කවුන්ටරයට විවිධාකාරයේ පුද්ගලයින් එනවා සල්ලි දාන්න, සල්ලි ගන්න. විශේෂයෙන් රජයේ බැංකුවකට එන පිරිසේ විවිධත්වය ඉහළයි. ප්‍රදේශයේ ඉන්න ලොකුම සල්ලිකාරයෝ, චන්ඩියෝ, ‍රජයේ සේවක‍යෝ, පෙන්ෂන් ගන්න අය, අවම මුදලක් තැම්පත් කර ඇති දුප්පත් පිරිස්, තමන්ගේ සන්තකේම බැංකුවේ දාලා කන්න, බොන්න අඳින්නේ නැතුව දුකින් කල් ගතකරන අය මේ අය අතර වෙනවා. ඇත්තටම මේවගේ විවිධ පිරිස් ගැනම තමයි මම මේ බ්ලොග් ලියන්නෙත්. මේත් එහෙම කතාවක්.

ජීවිතේ සැඳෑ සමය ගතකරන යුවලක් බැංකුවේ ගණුදෙනුකරුවන් අතර ඉන්නවා. සුදුපාට සරමක් හා ෂර්ට් එකක් ඇඳගත් අවුරුදු 60ක් පමණ වුනු පිරිමියෙක් සහ සාරියක් එහෙන් මෙහෙන් දවටාගත් කාන්තාවක්. ගණුදෙණුව අතර තුර ඔවුන් මාත් එක්ක දොඩමළු වුණා.

“මහත්තයෝ, ඔය අපේ පුතාගේ පෙන්ෂන් එකයි අපි ගන්නේ. ඒක අපි දෙන්නටමනේ එන්නේ”

“පුතා නැතිවුණේ යුද්දේ ඉවර වෙන්න දවස් දෙකකට ඉස්සෙල්ලා”

මිනිස් හැඟීම් වලින් තොරව යන්ත්‍රයක් වගේ වැඩකරමින් හිටපු මට එක්වර නැඟුණු හැඟීම් ප්‍රකාශ කරන්නේ කොහොමද? මාව දැඩි අපහසුතාවයකට පත්වුණා. මේ පුද්ගලයා හා මගේ හැඟීම් බෙදාගන්නේ කොහොමද?

“අපිට හිටියේ මේ පුතා විතරයි මහත්තයෝ………ඒත් ඉතිං මොනා කරන්නද?”

ඔහුගේ ඇස් අගට කඳුලක් ආවා. මම වේගයෙන් ඔවුන් දෙපලගේ ගණුදෙනුව අවසන් කළා. ඔවුන් දෙදෙනා මා අසල රැඳී සිටි විනාඩි කිහිපය බැංකු ජීවිතේ මා වඩාත්ම සසල කළ මොහොතක් වුනා.

මං විසින් මේ මහත්මයාට ප්‍රතිචාර දක්වපු ආකාරය ගැන මට වත් කිසිම වැටහීමක් තිබුණේ නැහැ. ඒ වුණාට ඔහු බැංකුවට ආවොත් මගේ ළඟට එන්න පුරුදු වුනා. පස්සේ දවසක ඔහු බැංකුවට ආවේ පුතා වෙනුවෙන් හමුදාව ලබාදුන් වන්දිය ඇවිත්දැයි සොයා බලන්න.

“අපිට මෙච්චර සල්ලි ඕන නෑ මහත්තයෝ”

“අපි පුතාව මතක් කරලා දානයක් දෙනවා”

ඔහු මා හා මිතුරු වීමට කාලයක් ගතවුණේ නැහැ. එදිනෙදා දේවල් ගැන ඔහු පවසන විට මමත් ප්‍රතිචාර දැක්වුවා.

“මේ දවස්වල කුඹරේ වැඩගොඩයි, ඉස්සර පුතා ඉන්නකොට නං කොහොමහරි උදව්වක් කරන්න ගෙදර ඇවිල්ලා යනවා. දැන් ඉතිං මංම ඔක්කොම කරන්න ඕන‍නේ”

මම ලංකාවේ යුද්ධය ගැන සංවේදීව හිටපු කෙනෙක්. මේ තියෙන්නේ යුද්දෙන් ඇතිවුණු තවත් එක් අතුරු කතාවක්. උතුරේ දකුණේ තව මේ වගේ කතා කොච්චර ඇත්ද?

පළවෙනි ලිපියට ආපු ප්‍රතිචාර වලට ස්තූතියි….

ඒකට ගොඩාක්ම හේතුවුණේ සිංහල බ්ලොග් කියවනය කියලා කුහක නැතිව කියන්න ඕන. බැංකුවක වැඩකරන කොට බ්ලොග් ලිවීමේ අවකාශය ලැබෙන්නේ කලාතුරකින් හින්දත්, මුල්ම ප්‍රතිචාර වලින් පොඩි ජොලියක් ආපු නිසාත් තවත් සටහනක් තබන්න හිතුණා.

අළුත් දෙයක් ලියනවට වඩා පහුගිය ලිපියට ලබපු ප්‍රතිචාර වල තිබුණු කරුණු ගැනම අදහසක් දක්වන්න හිතුණා. එනම්

1. බැංකු රැකියාව යනු එක්තරා ආකාරයක සමාජ වරප්‍රසාද ලත් රැකියාවක් වීම
2. බැංකු රැකියාව යනු ජීවිතය යාන්ත්‍රික කරන්නක් වීම.

ලංකාවේ ආර්ථිකමය, මුදල්මය සාධකය රැකියාවක ගුණාත්මක බව මනින ප්‍රධානතම සාධකය නිසාත්, රජයේ රැකියාවලට ඇති ලෝභකම අවිඥානිකව පවතින හින්දත් බැංකු රැකියාව කියන්නේ බොහෝ පිරිසකගේ සිහින සැබෑ කරන්නක් වන බවට සැකයක් නැහැ. ඒත්…මේ කේ තියෙන කර්කෂක බව දෙවැනි කරුණෙන් වගේම, මම මේ බ්ලොග් එකට දාලා තියෙන තේමා පාඨය කියෙව්වොතින් තේරෙනවා.

ලංකාවේ ඉන්න බොහෝ දෙනෙක්ට තමනගේ රැකියාවෙන්, කුටුම්භයෙන් පිට ජීවිතයක් ගැන එච්චර අදහසක් නැහැ. එහෙම කෙනෙක්ට ගැටළුවක් නොවුනත්, යහපත් සාමාජයීය, සංස්කෘතික ජීවිතයක් ගැන හිතන කෙනෙක්ට නම් බැංකුවක් කියන්නේ මිහිපිට අපායක්.

සරලව ගත්තොත් ඔබ බැංකු සේවකයෙක් නම් බැංකුව ඔබව මිලට ගනු ලබන අතර ඒ‍ වෙනුවට ඔබගේ ජීවිතයේ සියළුම ආර්ථික අවශ්‍යතාවයන් බැංකුව විසින් සපයා දෙනු ඇත. ඒ අනුව ගත්තම අපේ ජීවිතයේ තියෙන අරමුණු, අපේක්ෂා අනුව මේ රැකියා‍වට ඇති කැමැත්ත හෝ අකමැත්ත ප්‍රකාශ වෙනවා. 

Banker, එහෙම නැත්තං බැංකුකරුවෙක් කියන්නෙත් සමාජයේ අනිත් රැකියා වගේම තවත් එක් රැකියාවක්. ලංකාවේ ගත්තොත් රාජ්‍ය අංශයේ වගේම පුද්ගලික අංශයත් බැංකු ක්ෂේත්‍රය තුළ දැඩි තරඟකාරීව ක්‍රියාත්මක වෙනවා.

මානව‍යාගේ ආර්ථික සංවර්ධනයේ තීරණාත්මක සන්ධිස්ථානයක් වුණු “මුදල” බිහිවීමත්, එතැනින් වෙළඳාමේ සීග්‍රතාවය ක්‍රම ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වීම ඇරඹුනාට පස්සේ, සංසරණය වන මුදල් පහසුකරණය (Facilitate) කිරීමක් කිරීමයි බැංකුවලින් සිද්ධ වෙන මූලිකම කාරණය.

ආයතනික වශයෙන් බැංකුකරණය දියුණුවෙන්නේ මහජන මුදල් තැම්පතු ඒකරාශී කිරීමත්, අනෙක් අතට මහජනතාවට ණය අත්තිකාරම් ලබාදීමත් ස්ථාපිත විමත් සමඟයි.

වෙළඳ‍පොළ ක්‍රමය ඇතුලේ ව්‍යාපාරික ලෙස ස්ථාපිත වීමත් එක්ක බැංකු විසින් තමන්ගේ සාම්ප්‍රදායික ආදායම් මාර්ග  ඉක්මවා යන්න උත්සාහ කරමින් ඉන්නවා. මේ අනුව උකස් ලබාගැනීම්, ලීසිං, ෆිනෑන්ස්, අයෝජන ආදී ක්ෂේත්‍රවලටත් බැංකු පිවිසෙමින් සිටිනවා.

නිෂ්පාදනය හා සංවර්ධනයට අදාළව වැදගත්ම අතරමැදිකරුවා වුණු මුදල් සංස්රණයට වැදගත්ම කාරණය ඉටුකරන්නේ බැංකු විසින්. අනාගතයේ බිහිවීමට ද්‍රව්‍යමය මුදල් නොමැති සමාජයෙදි බැංකුවේ කාර්යභාරය තවදුරටත් ව්‍යාප්ත වෙනවා නිසැකයි.

ආයුබෝවන් සියළු දෙනාටම. මේ මගේ පළවෙනි ලිපිය. බ්ලොග් අවකාශයට අළුත් කෙනෙක් නොවනට මගේ වෘත්තියට අළුත් කෙනෙක් වුණ නිසයි මේ බ්ලොග් එක ඈරඹුවේ. ජොබ් එකට ඈවිත් කෙටි කාලයකින්ම තේරුණා මේ ජොබ් එකේ බෙදාගන්න දේවල් ගොඩාක් තියෙන බව.

රැකියාවේ නිරත වෙන වෙලාවට සයිබර් අවකාශය එක්ක එකතු වෙන්න නොහැකි වුනත්, ලද හැම විවේකයකින්ම බ්ලොග් එක එක්ක එකතු වෙන්න උත්සාහ කරනවා.

ඉතිං අපි පටන් ගමු!!!!!